ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി ശ്രദ്ധേയ പ്രകടനങ്ങൾ നടത്തിയ താരത്തിന് 42 വയസ്സ്. മരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തത വരാനുണ്ട്.
ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യൻ പാരാ അത്ലറ്റ് നീരജ് യാദവ് അന്തരിച്ചു. 42 വയസ്സായിരുന്നു. ചൊവ്വാഴ്ച രാത്രിയാണ് മരണം സംഭവിച്ചതെന്ന് ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇന്ത്യൻ പാരാ അത്ലറ്റിക്സ് മുഖ്യപരിശീലകൻ എസ്. സത്യനാരായണ മരണവാർത്ത സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജാവലിൻ ത്രോയിലും ഡിസ്കസ് ത്രോയിലും രാജ്യാന്തരവേദികളിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച താരമായിരുന്നു ഉത്തർപ്രദേശ് സ്വദേശിയായ നീരജ്.
മരണം ആത്മഹത്യയാണെന്ന പ്രാഥമിക റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടെങ്കിലും സംഭവത്തിലേക്ക് നയിച്ച സാഹചര്യങ്ങൾ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. ബുധനാഴ്ച രാവിലെ പുറത്തുവന്ന വാർത്തകൾ പ്രകാരം ഡൽഹിയിലെ ഗുരു തേഗ് ബഹാദൂർ ആശുപത്രിയിൽ പോസ്റ്റ്മോർട്ടം നടപടികൾ നടക്കുകയായിരുന്നു. കൂടുതൽ ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കാനിരിക്കെ മരണകാരണത്തെക്കുറിച്ചോ വ്യക്തിപരമായ സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ നിഗമനങ്ങളിലെത്താനാവില്ല.
നീരജിന്റെ മരണം ഇന്ത്യൻ പാരാ കായികരംഗത്തിന് വലിയ നഷ്ടമാണെന്ന് പരിശീലകൻ സത്യനാരായണ പ്രതികരിച്ചു. മികച്ചൊരു അത്ലറ്റിനെയാണ് നഷ്ടമായതെന്നും വാർത്ത തന്നെ ഞെട്ടിച്ചുവെന്നും അദ്ദേഹം എൻഡിടിവിയോട് പറഞ്ഞു. പാരാലിംപിക് ചാമ്പ്യൻ സുമിത് അന്തിലും സഹതാരം വിപിൻ കസാനയും ആശുപത്രിയിലെത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. നീരജിനൊപ്പം മത്സരവേദികൾ പങ്കിട്ട കായികസമൂഹത്തിനും അപ്രതീക്ഷിതമായ വാർത്തയായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗം.
ഇരുന്നുകൊണ്ട് മത്സരിക്കുന്ന ത്രോ ഇനങ്ങളിലെ എഫ്55 വിഭാഗത്തിലായിരുന്നു നീരജ് പ്രധാനമായും മത്സരിച്ചിരുന്നത്. ജാവലിനിലും ഡിസ്കസിലും പുറത്തെടുത്ത പ്രകടനങ്ങളിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധനേടിയത്. ഒരൊറ്റ ഇനത്തിൽ ഒതുങ്ങാതെ വ്യത്യസ്ത ത്രോ ഇനങ്ങളിൽ കഴിവ് തെളിയിച്ച കായികജീവിതമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്. രാജ്യാന്തര മത്സരങ്ങളിലെ പ്രകടനങ്ങൾ ആ യാത്രയ്ക്ക് അംഗീകാരം നൽകി.
വീൽചെയർ ടെന്നിസിൽനിന്ന് അത്ലറ്റിക്സിലേക്ക്
ബാല്യത്തിൽ പോളിയോ ബാധിച്ച നീരജ് കായികരംഗത്തേക്കുള്ള തന്റെ വഴി കണ്ടെത്തിയത് വീൽചെയർ ടെന്നിസിലൂടെയായിരുന്നു. 2005 മുതൽ 2012 വരെ ഈ ഇനത്തിൽ കളിച്ചശേഷമാണ് പാരാ അത്ലറ്റിക്സിലേക്ക് തിരിഞ്ഞത്. ഒരു കായികയിനത്തിൽ നേടിയ അനുഭവവുമായി മറ്റൊരു മേഖലയിലേക്ക് കടന്നുവന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് ത്രോ ഇനങ്ങളിൽ സ്വന്തം സ്ഥാനം കണ്ടെത്തി.
2015ലെ ഡൽഹി സംസ്ഥാന അത്ലറ്റിക്സ് മീറ്റായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വളർച്ചയിലെ പ്രധാന ഘട്ടം. ഷോട്ട്പുട്ട്, ജാവലിൻ, ഡിസ്കസ് എന്നീ മൂന്ന് ഇനങ്ങളിലും സ്വർണം നേടി. ഒന്നിലധികം ഇനങ്ങളിലെ ഈ നേട്ടം നീരജിന്റെ കഴിവ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാൻ സഹായിച്ചു. സംസ്ഥാനതലത്തിലെ വിജയത്തിൽനിന്ന് രാജ്യാന്തരവേദിയിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ ആ പ്രകടനത്തിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്.
2016ലെ ഫസ്സ ഗ്രാൻപ്രീയിൽ ഷോട്ട്പുട്ടിലും ഡിസ്കസിലും വെള്ളി നേടിയതും കരിയറിലെ ശ്രദ്ധേയമായ മുന്നേറ്റമായിരുന്നു. അത്ലറ്റിക്സിലേക്ക് മാറിയതിനു പിന്നാലെ രാജ്യാന്തര മത്സരങ്ങളിലും മെഡൽ കണ്ടെത്താൻ അദ്ദേഹത്തിനായി. തുടർന്ന് വന്ന ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസ് നേട്ടങ്ങളിലേക്കുള്ള വളർച്ചയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ആദ്യകാല ഫലങ്ങൾ. പരിശീലനത്തിലൂടെ രൂപപ്പെടുത്തിയ കഴിവുകൾ മത്സരവേദികളിൽ ഫലം കണ്ടുതുടങ്ങിയ ഘട്ടംകൂടിയായിരുന്നു അത്.
ജക്കാർത്തയിൽ ലഭിച്ച അംഗീകാരം
2018ലെ ജക്കാർത്ത ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസിലാണ് നീരജ് വലിയ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. പുരുഷന്മാരുടെ എഫ്55 ജാവലിൻ ത്രോയിൽ 29.84 മീറ്റർ എറിഞ്ഞ് ഏഷ്യൻ റെക്കോർഡോടെ സ്വർണം നേടി. ഇന്ത്യയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള ആ വിജയം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കായികജീവിതത്തിലെ നിർണായക നേട്ടമായി. വീൽചെയർ ടെന്നിസിൽനിന്ന് ത്രോ ഇനങ്ങളിലേക്കുള്ള മാറ്റം വലിയൊരു രാജ്യാന്തര അംഗീകാരത്തിലെത്തിയ നിമിഷമായിരുന്നു അത്.
നീരജിന്റെ കായികജീവിതം നേട്ടങ്ങൾ മാത്രം നിറഞ്ഞതായിരുന്നില്ല. സാമ്പത്തികപ്രയാസങ്ങൾ കാരണം ഒരുഘട്ടത്തിൽ മത്സരരംഗത്തുനിന്ന് പിന്മാറേണ്ടിവന്ന അനുഭവം അദ്ദേഹം മുമ്പ് പങ്കുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. കുടുംബത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ ജോലിക്ക് മുൻഗണന നൽകിയ കാലവും ഉണ്ടായിരുന്നു. 2020ൽ രാജ്യാന്തര പാരാലിംപിക് സമിതിയുടെ വെബ്സൈറ്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച അഭിമുഖത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഈ അനുഭവങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചത്.
മത്സരരംഗത്തേക്ക് തിരിച്ചുവരാൻ ഭാര്യ ശോഭ നൽകിയ പ്രോത്സാഹനത്തെക്കുറിച്ചും ആ അഭിമുഖത്തിൽ നീരജ് സംസാരിച്ചു. കുടുംബത്തിന്റെ പിന്തുണ തന്റെ കായികയാത്രയിൽ എത്ര പ്രധാനമായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ജോലിയും പരിശീലനവും ജീവിതത്തിലെ മറ്റു ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ചേർന്നുനിന്ന കാലത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മത്സരജീവിതം മുന്നോട്ടുപോയത്. മെഡൽപ്പട്ടികയിൽ മാത്രം കാണാനാവാത്ത അനുഭവങ്ങളും ആ യാത്രയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു.
പാരാലിംപിക്സിൽ രാജ്യത്തിനായി മെഡൽ നേടണമെന്ന ആഗ്രഹവും നീരജ് അന്ന് പങ്കുവെച്ചു. ജാവലിനൊപ്പം ഡിസ്കസിലെ സാങ്കേതികമികവ് മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള പരിശീലനത്തെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചിരുന്നു. കായികമത്സരങ്ങൾ തന്റെ ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിച്ചുവെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളുടെ സാരം. സ്വന്തം പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമം ആ പഴയ അഭിമുഖത്തിലുടനീളം പ്രകടമായിരുന്നു.
ഹാങ്ചൗവിലെ പ്രകടനങ്ങൾ
2022 പതിപ്പായി അറിയപ്പെടുന്ന, 2023 ഒക്ടോബറിൽ നടന്ന ഹാങ്ചൗ ഏഷ്യൻ പാരാ ഗെയിംസിലും നീരജ് ശ്രദ്ധേയനായി. ജാവലിനിലും ഡിസ്കസിലും അദ്ദേഹം ഒന്നാമതെത്തി. ജക്കാർത്തയിലെ വിജയത്തിനു പിന്നാലെ മറ്റൊരു ഏഷ്യൻ വേദിയിലും മികച്ച പ്രകടനം ആവർത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനായി. രണ്ടു വ്യത്യസ്ത ത്രോ ഇനങ്ങളിൽ മുന്നിലെത്തിയതാണ് ആ മത്സരയാത്രയുടെ പ്രത്യേകത.
ഹാങ്ചൗവിൽ പുരുഷന്മാരുടെ എഫ്55 ജാവലിൻ ത്രോയിൽ 33.69 മീറ്ററായിരുന്നു നീരജിന്റെ പ്രകടനം. അന്ന് അത് ഗെയിംസ് റെക്കോർഡായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. 2018ലെ 29.84 മീറ്റർ നേട്ടത്തിൽനിന്ന് ദൂരം മെച്ചപ്പെടുത്തിയ പ്രകടനമായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിനെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ ഈ രണ്ടു ഏഷ്യൻ മത്സരവേദികളിലെ ഫലങ്ങളും പ്രധാനമാണ്.
കരിയറിലെ മറ്റൊരു അധ്യായമായി പിന്നീട് ഉത്തേജകമരുന്ന് കേസ് ഉയർന്നുവന്നു. 2023 ഒക്ടോബറിൽ ശേഖരിച്ച സാമ്പിളിന്റെ പരിശോധനാഫലത്തെ തുടർന്ന് ദേശീയ ഉത്തേജകമരുന്ന് വിരുദ്ധ ഏജൻസി അദ്ദേഹത്തെ താൽക്കാലികമായി സസ്പെൻഡ് ചെയ്തിരുന്നു. തുടർന്ന് സാമ്പിളിന്റെ ഡിഎൻഎ പരിശോധനയ്ക്കായി നീരജ് അപേക്ഷ നൽകിയതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്